Seyahat
Sağlık
Moda ve Güzellik
Kültür ve Sanat
Faydalı Bilgiler
Ekonomi
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Blog
Asitler, genellikle metalleri, mermeri ve camı aşındırır
Ayrıca, asitler kumaşları delebilir ve cildi yakabilir
Asit çeşitleri iki ana gruba ayrılır: 1. İnorganik Asitler: Minerallerden ve metal olmayan maddelerden yapılan asitlerdir. Yaygın inorganik asitler arasında: Sülfürik asit (H2SO4); Hidroklorik asit (HCl); Nitrik asit (HNO3); Fosforik asit (H3PO4). 2. Organik Asitler: Karbon iskeletine dayalı asitlerdir. Başlıca organik asitler: Formik asit (CH2O2); Asetik asit (CH3COOH); Malik asit (C4H6O5); Sitrik asit (C6H8O7). Ayrıca, cilt bakımında kullanılan kimyasal asitler de vardır.
Asitlere bazı örnekler: İnorganik asitler: sülfürik asit (H2SO4); hidroklorik asit (HCl); nitrik asit (HNO3); fosforik asit (H3PO4). Organik asitler: formik asit (CH2O2); asetik asit (CH3COOH); sitrik asit (C6H8O7); malik asit (C4H6O5). Ayrıca, karbonik asit (CH2O3) gazlı içeceklerde, laktik asit (C3H6O3) süt ve yoğurtta, oleik asit (C18H34O2) zeytinyağında bulunur.
Asitler ve bazların birleşmesi sonucu tuz ve su oluşur. Bu olaya nötrleşme tepkimesi denir ve ekzotermik bir olaydır. Örnek bir nötrleşme tepkimesi: HCl + NaOH → NaCl + H₂O (hidroklorik asit + sodyum hidroksit → sodyum klorür + su).
Asit, pH derecesi 7'den düşük olup, değişen oranlarda yakıcı ve/veya aşındırıcı özelliğe sahip olan ve oldukça geniş kullanım alanına sahip kimyasal maddelere verilen isimdir. Daha basit bir tanımla, suya bırakıldıklarında hidrojen iyonu (H⁺) verebilen ve bu özellikleri nedeniyle çözeltilerine asidik özellik kazandıran bileşiklerdir.
Asitler ve bazlar genellikle metal, mermer, cam ve plastik gibi maddeleri aşındırır. Ancak, asitler ve bazların aşındırmadığı bazı maddeler: Soy metaller: Altın (Au) ve platin (Pt) asitlerle tepkimeye girmez. Yarı soy metaller: Bakır (Cu), gümüş (Ag) ve cıva (Hg) derişik H2SO4 ve HNO3 çözeltileri ile tepkime verir, ancak H2 gazı oluşturmazlar. Amfoter metaller: Zn, Pb, Al, Sn ve Cr gibi metaller tüm asitlerle ve kuvvetli bazlarla tepkimeye girerek H2 gazı oluştururlar. Hidroflorik asit (HF): Camı aşındıran tek asittir. Ayrıca, HCl, HNO3, H2SO4 gibi asitler cam ve plastik şişelerde saklanarak depolanır.
Asitlerin kuvvet sıralaması şu şekilde yapılabilir: Hidrojen halojenürler için: Daha zayıf bağ, daha kuvvetli asit anlamına gelir. Oksiasitler için: Merkez atomu elektronegatif bir elementse veya yükseltgenme basamağı büyükse, asitin kuvveti artar. Aynı elementin oksijenli asitleri için: Oksijen sayısı arttıkça asitlik kuvveti artar. Farklı elementlerden oluşan asitler için: Elementlerin elektronegatifliği arttıkça asitlik kuvveti artar. Ayrıca, kuvvetli asitler suda %100 çözünürken, zayıf asitler çok az çözünür veya iyonlaşma oranları düşüktür. Asitlerin kuvvet sıralaması konusunda daha detaylı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir: tr.wikipedia.org'da "Asitlik kuvveti" maddesi; bingol.edu.tr'de "Asitler ve Bazlar" başlıklı PDF dosyası; gavsispanel.gelisim.edu.tr'de "Asit ve Bazların Kuvveti" başlıklı PDF dosyası.
Asit ve bazların bazı kullanım alanları: Sülfürik asit (H2SO4): Gübre üretimi, patlayıcı yapımı, boya sanayii, petro kimya sanayi. Formik asit (HCOOH): Gıdalarda koruyucu olarak, karınca salgısında bulunur. Asetik asit (CH3COOH): Sirke yapımı, ilaç ve endüstri maddesi üretimi. Benzoik asit (C6H5COOH): Gıdalarda mikrobik bozulmayı önlemek için kullanılır. Sodyum hidroksit (NaOH): Sabun, kağıt, tekstil, boya, deterjan endüstrisi, petrol rafinerileri. Potasyum hidroksit (KOH): Arap sabunu üretimi, pillerde elektrolit, gübre yapımı. Kalsiyum hidroksit (Ca(OH)2): Asidik gazların uzaklaştırılması, çimento ve kireç yapımı. Amonyak (NH3): Azotlu gübreler, nitrik asit üretimi, boya, ilaç, plastik imalatı. Asit ve bazlar, günlük hayatta sabun, çamaşır suyu, tuz ruhu, bazı ilaçlar, gazoz, sirke, tıraş köpüğü gibi birçok maddede bulunur.
Eğitim
AYT biyoloji deneme kaç tane çözülmeli?
Atmosferin genel özellikleri nelerdir?
Aristo mantığının ilk ilkesi nedir?
Atma sabit uçtan nasıl yansır?
Avustralya iklim değişikliğiyle nasıl mücadele ediyor?
Avrupa haritası neden farklı?
Asteroit dünyaya çarparsa ne olur?
Asur kralları kimlerdir?
Arcsin ne işe yarar?
Ayın ilk dördün ve son dördün arasında hangi ara evre vardır?